Tożsamość naukowa to coś, co jedni naukowcy posiadają w większym a inni w mniejszym stopniu. Tożsamość ta idzie w parze z rozpoznawalnością naukowca, ale nie jest tym samym. Podczas gdy rozpoznawalność świadczy o pewnej (zwykle wysokiej) randze w świecie krajowej lub międzynarodowej nauki, tak tożsamość naukowa mówi o tym, czym zajmujemy się naukowo i jak bardzo jesteśmy w tym konsekwentni.
Konsekwencja w nauce
Konsekwencja w nauce jest cechą, która ma bardzo duże znaczenie dla efektywności naukowej oraz sukcesów grantowych i publikacyjnych. Naukowiec konsekwentny to ten, który latami, a często dekadami rozwiązuje problemy naukowe w relatywnie wąskiej dziedzinie. Pogłębia wiedzę, rozwija warsztat metodologiczny i krok po kroku odkrywa kolejne karty. Tożsamość takiej osoby jest klarowna i dobrze zdefiniowana. Dzięki temu osoba taka traktowana jest poważniej niż badacz, który co rusz zmienia swoje zainteresowania naukowe. I w żadnym obszarze nauki nie może na dłużej zagrzać miejsca. Oczywiście, osoba taka nie jest zupełnie pozbawiona tożsamości naukowej, jednak dla postronnych nie jest do końca jasne, w czym tak naprawdę ten naukowiec się specjalizuje.
Jak budować tożsamość?
Jak zatem budować swoją tożsamość naukową? Pierwsze to być konsekwentnym i nie poddawać się, gdy dziedzina nauki, którą się zajmujemy nie przynosi nam od razu spektakularnych efektów i sukcesów. Nauka to sztuka dla cierpliwych. Dobrze sprawdza się w niej powiedzenie, że „albo szybko, albo dobrze”. Tożsamość naukowa wynika też z tego, jak bardzo walczymy o pozycje „biorące” na listach współautorów naszych publikacji. Miejsca biorące, czyli pierwsze i ostatnie świadczą o naszym dominującym udziale w powstaniu pracy. No chyba, że artykuł ukazał się akurat w periodyku, w którym lista współautorów układana jest alfabetycznie. Ale tych jest mniejszość. Miejsce na liście współautorów ma znaczenie dla pokazania Waszego potencjału i zaangażowania. Oraz predyspozycji do bycia liderami. Wasza tożsamość zyska na wysokim udziale prac, w których Wasze nazwiska były na miejscach biorących zamiast w środku stawki. To bolesna prawda, ale prawda.
Czy to trudne?
Czy budowanie tożsamości naukowej to proces trudny? Niekoniecznie, choć niebagatelne znaczenie ma w tym przypadku znalezienie środowiska naukowego, które to rozumie. Wtedy nie jest to trudne, a wręcz staje się oczywiste. Spójrzcie na najbardziej wyraziste osobistości w świecie nauki i nie mam na myśli tylko Noblistów. Są to osoby utożsamiane z konsekwentną, wieloletnią pracą i wiedzą ekspercką w tematyce znanej ogółowi. Wypracowania sobie takiej pozycji w przyszłości gorąco Wam życzę.